Bỏ qua tới nội dung
Thứ 2 – Thứ 6 · 7:30 – 17:30 · Thứ 7 · 7:30 – 11:30
Doanh nghiệp, lao động

Hộ kinh doanh hay thành lập công ty? So sánh để chọn đúng năm 2026

·4 phút đọc

Nữ doanh nhân làm việc trên máy tính

Chủ vựa cà phê, đại lý phân bón, quán ăn, tiệm sửa xe ở Đắk Lắk phần lớn đang hoạt động dưới dạng hộ kinh doanh. Khi việc làm ăn lớn lên, câu hỏi đến là có nên lên công ty không. Không có câu trả lời chung; bài này giúp bạn tự cân nhắc.

Khác nhau ở đâu

Tiêu chíHộ kinh doanhCông ty TNHH / cổ phần
Đăng kýCơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện cũ, nay theo quy định đăng ký hộ kinh doanh hiện hànhPhòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính tỉnh
Trách nhiệmChủ hộ chịu bằng toàn bộ tài sản của mìnhChịu trong phạm vi vốn góp
Tư cách pháp nhânKhôngCó
ThuếPhổ biến là nộp theo tỷ lệ trên doanh thuThuế thu nhập doanh nghiệp trên lợi nhuận, kế toán đầy đủ
Hóa đơnHóa đơn theo quy định cho hộHóa đơn điện tử, đối tác lớn dễ chấp nhận
Huy động vốnHạn chếGóp vốn, chuyển nhượng phần vốn, phát hành cổ phần (công ty cổ phần)
Chi phí duy trìThấpCần kế toán, báo cáo tài chính, thuế định kỳ

Khi nào nên giữ hộ kinh doanh

  • Doanh thu vừa phải, khách chủ yếu là người tiêu dùng cá nhân.
  • Một mình hoặc vợ chồng cùng làm, không có kế hoạch gọi vốn.
  • Muốn sổ sách đơn giản, chưa sẵn sàng thuê kế toán.

Khi nào nên lên công ty

  • Bán hàng cho doanh nghiệp xuất khẩu, siêu thị, dự án yêu cầu hợp đồng với pháp nhân và hóa đơn đầy đủ.
  • Muốn tách tài sản gia đình (nhà, đất vườn) khỏi rủi ro kinh doanh như nợ khách hàng, nợ ngân hàng.
  • Có nhiều người cùng góp vốn, cần quy định rõ ai góp bao nhiêu, chia lời thế nào, ai quyết định.
  • Cần vay vốn lớn với phương án kinh doanh, hoặc tham gia đấu thầu.

Thủ tục thành lập công ty

Theo Luật Doanh nghiệp 2020 (sửa đổi, bổ sung năm 2025):

  1. Chọn loại hình: TNHH một thành viên (một chủ), TNHH hai thành viên trở lên (2–50 thành viên), cổ phần (từ 3 cổ đông).
  2. Đặt tên, chọn ngành nghề theo mã ngành kinh tế, xác định vốn điều lệ và trụ sở.
  3. Chuẩn bị điều lệ, danh sách thành viên hoặc cổ đông, giấy tờ pháp lý cá nhân.
  4. Kê khai thông tin chủ sở hữu hưởng lợi theo quy định mới có hiệu lực từ 01/7/2025.
  5. Nộp hồ sơ trực tuyến trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. Hồ sơ hợp lệ được cấp giấy chứng nhận trong 3 ngày làm việc (Điều 26).

Sau khi có giấy chứng nhận: mở tài khoản ngân hàng, đăng ký chữ ký số, hóa đơn điện tử, khai thuế ban đầu, treo bảng hiệu, góp đủ vốn điều lệ trong 90 ngày (Điều 47, 75).

Chuyển hộ kinh doanh lên công ty

Luật Doanh nghiệp cho phép hộ kinh doanh đăng ký chuyển đổi thành doanh nghiệp, giữ lại tên và tiếp tục các quyền, nghĩa vụ của hộ. Cách này giữ được thương hiệu quen thuộc với khách hàng. Khi chuyển, nhớ chấm dứt mã số thuế hộ kinh doanh theo hướng dẫn của cơ quan thuế.

Sai lầm hay gặp

  • Khai vốn điều lệ quá cao cho "oai", sau đó không góp đủ trong 90 ngày, phải làm thủ tục giảm vốn.
  • Nhờ người khác đứng tên giám đốc, thành viên. Khi có tranh chấp, người đứng tên mới là người có quyền theo giấy tờ.
  • Không lập thỏa thuận góp vốn giữa anh em, bạn bè; sau này chia tay rất khó tính.
  • Ngành nghề có điều kiện (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, kinh doanh vận tải) nhưng không xin giấy phép con.

Chi phí

Lệ phí đăng ký doanh nghiệp qua mạng thường được miễn theo biểu phí hiện hành; chi phí lớn hơn là con dấu, chữ ký số, kế toán hằng tháng. Gói thành lập tại văn phòng 2,5 triệu đồng [DEMO], đã gồm tư vấn chọn loại hình và soạn điều lệ.

Văn phòng Luật sư Mộc Bản tư vấn chọn loại hình, lập hồ sơ và soạn thỏa thuận góp vốn cho anh chị em làm ăn chung. Xem dịch vụ doanh nghiệp, hợp đồng hoặc gọi 0941 388 887.